هوش مصنوعي و آينده شغل ها/ زنان در مسير تحول ديجيتال
با گسترش هوش مصنوعي در صنايع مختلف، آينده بازار کار در حال دگرگوني است. اين فناوري نه تنها برخي مشاغل را به سمت خودکار سازي سوق داده، بلکه مهارت هاي مورد نياز براي ادامه فعاليت حرفهاي را نيز دستخوش تغيير کرده است. آيا بايد نگران حذف شغلها باشيم يا آماده ورود به عصر جديدي از همکاري انسان و ماشين؟
1404/12/02 - 07:48
تاریخ و ساعت خبر:
150791
کد خبر:
به گزارش خبرگزاری زنان ایران - معصومه کوشکستاني- هوش مصنوعي ديگر يک پيشبيني علمي يا سناريوي آينده نگرانه نيست؛ بلکه واقعيتي است که اکنون در حال شکل دادن به ساختار بازار کار جهاني است. شرکت ها در حوزه هايي چون خدمات مالي، توليد، آموزش و سلامت در حال بازنگري در فرآيندهاي منابع انساني خود هستند آن هم نه بر اساس نيروي کار سنتي، بلکه با توجه به ظرفيت هاي رو به رشد هوش مصنوعي.
در عصر تحول ديجيتال، هوش مصنوعي (AI) به يکي از مهم ترين عوامل تغيير در بازار کار تبديل شده است. اين فناوري با سرعتي چشمگير در حال باز تعريف فرآيندهاي کاري، مهارت هاي مورد نياز و حتي ماهيت برخي مشاغل است. در اين ميان، زنان که سال ها براي دستيابي به فرصت هاي برابر در بازار کار تلاش کردهاند با چالش ها و فرصت هاي تازهاي روبرو هستند.
هوش مصنوعي؛ نيروي محرک تغييرات شغلي
هوش مصنوعي با توانايي تحليل داده هاي عظيم، يادگيري الگوها و تصميم گيري خودکار، در حال جايگزيني بسياري از وظايف تکراري و پردازشي است. از خدمات مشتريان گرفته تا تحليل مالي. از توليد صنعتي تا مديريت منابع انساني. به واقع فناوري AI يا هوش مصنوعي در حال نفوذ به تمامي حوزه هاي کاري است.
بر اساس گزارش مجمع جهاني اقتصاد، تا سال ???? حدود ?? ميليون شغل ممکن است توسط فناوريهاي نوين و رباتيک حذف شود، اما در مقابل، حدود ?? ميليون شغل جديد نيز ايجاد خواهد شد. شغل هايي که نيازمند مهارت هاي ديجيتال، خلاقيت، تحليل داده و تعامل با فناوري هستند. اين تحول، نيازمند بازآموزي گسترده، ارتقاي مهارت ها و باز تعريف نقش هاي شغلي است.
زنان و فرصت هاي نو ظهور
اگر چه هوش مصنوعي برخي مشاغل سنتي را تهديد مي کند، اما در عين حال فرصت هايي مانند: دسترسي به مشاغل منعطف و دورکاري آن هم با گسترش پلتفرم هاي ديجيتال براي زنان فراهم مي آورد. زنان مي توانند بدون محدوديت هاي جغرافيايي يا خانوادگي، در پروژه هاي بين المللي مشارکت کنند.
هم چنين ورود به حوزه هاي نوين فناوري رشته هايي مانند تحليل داده، طراحي الگوريتم، اخلاق هوش مصنوعي و تجربه کاربري، فرصت هاي تازهاي براي زنان فراهم کردهاند. از سوي ديگر کاهش تبعيض ساختاري در محيط هاي ديجيتال، معيارهاي عملکردي جايگزين روابط سنتي مي شوند و اين مي تواند به کاهش تبعيض جنسيتي کمک کند.
چالش هاي پيش روي زنان در عصر AI
با وجود فرصت ها، زنان هم چنان با موانعي در مسير بهره برداري از هوش مصنوعي مواجه هستند. شکاف جنسيتي در مهارت هاي ديجيتال، نخستين چالش است چرا که بسياري از زنان به دليل محدوديت هاي آموزشي يا فرهنگي، به اندازه مردان به مهارت هاي فناوري دسترسي ندارند.
معضل ديگر، کم نمايي در نقش هاي تصميم گيرنده در شرکت هاي فناوري است. از اين روي سهم زنان در مديريت پروژه هاي AI يا طراحي الگوريتم ها بسيار پايين است. از ديگر سوي، ريسک حذف مشاغل زنانه مانند منشيگري، خدمات تلفني، حسابداري ساده و فروشندگي، که سهم بالايي از اشتغال زنان را تشکيل مي دهند در معرض خودکار سازي هستند.
زنان پيشگام در هوش مصنوعي
با وجود چالش ها، زنان بسياري در جهان و ايران توانستهاند در حوزه هوش مصنوعي بدرخشند. في في لي، استاد دانشگاه استنفورد و از بنيانگذاران پروژه ImageNet، يکي از تاثيرگذارترين چهره ها در توسعه بينايي ماشين محسوب مي شود.
نازنين رحيمي، پژوهشگر ايراني در حوزه يادگيري ماشين و اخلاق هوش مصنوعي، با مقالات معتبر در مجلات بينالمللي و مريم موسوي، استاد دانشگاه صنعتي شريف و فعال در حوزه پردازش زبان طبيعي و هوش مصنوعي فارسي، نه تنها در توليد دانش نقش دارند، بلکه الهام بخش نسل جديد دختران علاقمند به فناوري هستند.
راهکارهايي براي توانمندسازي زنان در عصر فناوري
براي بهره برداري کامل از ظرفيت هاي هوش مصنوعي، بايد سياست هايي براي توانمند سازي زنان اتخاذ شود. آموزش مهارت هاي ديجيتال از سنين پايين در مدارس و دانشگاه ها بايد به گونهاي طراحي شوند که دختران نيز به طور فعال در حوزه هاي فناوري مشارکت کنند.
ايجاد شبکه هاي حمايتي و منتورينگ در نقش هاي راهبري مي تواند به ايجاد انگيزه و انتقال تجربه در زنان کمک کند. هم چنين، ترويج فرهنگ مشارکت برابر در شرکت هاي فناوري سياست هاي استخدامي، ارتقاء شغلي و طراحي پروژه ها بايد به گونهاي باشد که زنان نيز در تصميم گيري هاي کلان نقش داشته باشند.
آيندهاي با حضور پررنگتر زنان در هوش مصنوعي، اگر چه تهديدهايي براي بازار کار به همراه دارد، اما مي تواند بستري براي تحقق عدالت جنسيتي نيز باشد به شرط آن که زنان به طور فعال در اين تحول مشارکت کنند. با آموزش، حمايت و سياست گذاري هوشمندانه، مي توان آيندهاي را تصور کرد که در آن زنان نه تنها مصرف کننده فناوري، بلکه طراحان و رهبران آن باشند.
در نهايت، آينده شغل ها در عصر هوش مصنوعي، نه فقط به توانايي ماشين ها، بلکه به توانمند سازي انسان ها و به ويژه زنان وابسته است. هوش مصنوعي مي تواند به زنان کمک کند از محدوديت هاي سنتي عبور کنند. از مشاغل تکراري و کم درآمد به سمت نقش هاي خلاق، تحليلي و راهبردي حرکت کنند. از محيط هاي کاري محدود به فضاي ديجيتال جهاني وارد شوند و از حاشيه تصميم گيري به قلب طراحي فناوري بيان بيايند. اما اين فقط در صورتي ممکن است که آموزش، سياست گذاري و فرهنگ سازي هم زمان پيش برود.
اگر زنان در طراحي و توسعه هوش مصنوعي حضور نداشته باشند، اين فناوري مي تواند تبعيض هاي قديمي را باز توليد کند آن هم در قالب الگوريتم هايي که بي طرف نيستند. آيندهاي که در آن زنان، نه تنها مصرف کننده بلکه خالق هوش مصنوعي باشند، آيندهاي هوشمندتر، انساني تر و عادلانه تر خواهد بود.
بازگشت به ابتدای صفحه