خبرگزاری زنان ایران

مسجد؛ محور بازسازي هويت جمعي مؤمنان در عصر غيبت

نجمه صالحي، پژوهشگر و دانشجوي دکتراي تاريخ اسلام و مدرس حوزه و دانشگاه، با تأکيد بر ضرورت بازتعريف کارکردهاي مسجد در عصر غيبت، مسجد را محور بازسازي هويت جمعي مؤمنان و بستري براي تقويت کنش اجتماعي و زيست ديني آگاهانه در جامعه معاصر دانست.

نسخه چاپی

1404/11/12 - 09:15

تاریخ و ساعت خبر:

162135

کد خبر:

به گزارش خبرگزاری زنان ایران - به گزارش خبرگزاري زنان ايران، نجمه صالحي، پژوهشگر و دانشجوي دکتراي تاريخ اسلام و مدرس حوزه و دانشگاه، در يادداشتي تحليلي به بررسي جايگاه مسجد در عصر غيبت و نقش آن در بازسازي هويت جمعي مؤمنان پرداخت.

وي با اشاره به شرايط انسان معاصر گفت: در روزگاري که بسياري از نهادهاي اجتماعي کارکرد هويت‌بخش خود را از دست داده‌اند، بحران هويت به يکي از چالش‌هاي جدي جوامع تبديل شده است. به گفته صالحي، در چنين فضايي ايمان نيز در معرض تقليل به تجربه‌اي فردي و منزوي قرار گرفته و گسست نهادهاي سامان‌دهنده زيست جمعي مؤمنانه بيش از پيش احساس مي‌شود.

اين پژوهشگر تاريخ اسلام، مسجد را يکي از مهم‌ترين نهادهاي ديني دانست که همچنان ظرفيت بازسازي اين پيوند اجتماعي را دارد و افزود: مسجد در تاريخ اسلام قلب تپنده جامعه بوده، اما امروز در بسياري از موارد به حاشيه رانده شده است.

صالحي با تأکيد بر اينکه عصر غيبت، عصر آزمون و مسئوليت‌پذيري جامعه مؤمنان است، تصريح کرد: غيبت امام به معناي غيبت هدايت نيست، بلکه انتقال مسئوليت به جامعه است. در اين ميان، مسجد مي‌تواند نزديک‌ترين نهاد به منطق امامت باشد؛ نهادي که هم ريشه در قدسيت دارد و هم در متن زندگي مردم حضور فعال دارد.

وي با مرور کارکردهاي تاريخي مسجد گفت: از مسجدالنبي(ص) و مسجد قبا تا مساجد بزرگ جهان اسلام، مسجد همواره محلي براي عبادت، آموزش، قضاوت، تصميم‌سازي و کنش اجتماعي بوده و نقش محوري در شکل‌گيري تمدن اسلامي ايفا کرده است.

اين مدرس حوزه و دانشگاه در ادامه با اشاره به وضعيت کنوني مساجد اظهار داشت: امروز بسياري از مساجد به کارکردهاي محدود آييني تقليل يافته‌اند و ارتباط آن‌ها با مسائل واقعي جامعه، نسل جوان و تحولات فکري زمانه کمرنگ شده است. مسجدي که نتواند محل گفت‌وگو و پاسخ‌گويي به پرسش‌هاي انسان معاصر باشد، به‌تدريج از زيست اجتماعي حذف مي‌شود.

صالحي انتظار حقيقي در عصر غيبت را نيازمند آگاهي، کنش و پيوند اجتماعي دانست و تأکيد کرد: مسجد مي‌تواند پايگاه تبيين معارف ديني، پرورش نيروي انساني مسئول و شکل‌دهي به کنش جمعي باشد، به شرط آنکه از قالب برنامه‌هاي تکراري خارج شده و دوباره به متن جامعه بازگردد.

وي خاطرنشان کرد: احياي نقش مسجد به معناي سياسي‌سازي افراطي يا شعاري‌کردن دين نيست، بلکه بازتعريف جايگاه طبيعي آن است. مسجد، خانه خدا و خانه مردم است؛ فضايي براي انديشيدن، همدلي، تصميم‌سازي و تمرين زيست مهدوي.

در پايان، اين پژوهشگر با تأکيد بر اينکه انتظار ظهور بيش از آنکه در گفتار سنجيده شود، در کيفيت حيات جمعي نمود مي‌يابد، گفت: اگر مسجد بتواند دوباره محل شکل‌گيري اين حيات باشد، از بنايي خاموش به نشانه‌اي زنده از جامعه‌اي آماده تبديل خواهد شد. به گفته وي، راه تمدن نوين اسلامي نه از شعارهاي بزرگ، بلکه از بازگشت آگاهانه و مسئولانه به مسجد آغاز مي‌شود

لینک کوتاه: http://zanannews.ir/162135

بازگشت به ابتدای صفحه