خبرگزاری زنان ایران

مسجد؛ محور بازسازی هویت جمعی مؤمنان در عصر غیبت

نجمه صالحی، پژوهشگر و دانشجوی دکترای تاریخ اسلام و مدرس حوزه و دانشگاه، با تأکید بر ضرورت بازتعریف کارکردهای مسجد در عصر غیبت، مسجد را محور بازسازی هویت جمعی مؤمنان و بستری برای تقویت کنش اجتماعی و زیست دینی آگاهانه در جامعه معاصر دانست.

نسخه چاپی

1404/11/12 - 09:15

تاریخ و ساعت خبر:

162135

کد خبر:

به گزارش خبرگزاری زنان ایران - به گزارش خبرگزاری زنان ایران، نجمه صالحی، پژوهشگر و دانشجوی دکترای تاریخ اسلام و مدرس حوزه و دانشگاه، در یادداشتی تحلیلی به بررسی جایگاه مسجد در عصر غیبت و نقش آن در بازسازی هویت جمعی مؤمنان پرداخت.

وی با اشاره به شرایط انسان معاصر گفت: در روزگاری که بسیاری از نهادهای اجتماعی کارکرد هویت‌بخش خود را از دست داده‌اند، بحران هویت به یکی از چالش‌های جدی جوامع تبدیل شده است. به گفته صالحی، در چنین فضایی ایمان نیز در معرض تقلیل به تجربه‌ای فردی و منزوی قرار گرفته و گسست نهادهای سامان‌دهنده زیست جمعی مؤمنانه بیش از پیش احساس می‌شود.

این پژوهشگر تاریخ اسلام، مسجد را یکی از مهم‌ترین نهادهای دینی دانست که همچنان ظرفیت بازسازی این پیوند اجتماعی را دارد و افزود: مسجد در تاریخ اسلام قلب تپنده جامعه بوده، اما امروز در بسیاری از موارد به حاشیه رانده شده است.

صالحی با تأکید بر اینکه عصر غیبت، عصر آزمون و مسئولیت‌پذیری جامعه مؤمنان است، تصریح کرد: غیبت امام به معنای غیبت هدایت نیست، بلکه انتقال مسئولیت به جامعه است. در این میان، مسجد می‌تواند نزدیک‌ترین نهاد به منطق امامت باشد؛ نهادی که هم ریشه در قدسیت دارد و هم در متن زندگی مردم حضور فعال دارد.

وی با مرور کارکردهای تاریخی مسجد گفت: از مسجدالنبی(ص) و مسجد قبا تا مساجد بزرگ جهان اسلام، مسجد همواره محلی برای عبادت، آموزش، قضاوت، تصمیم‌سازی و کنش اجتماعی بوده و نقش محوری در شکل‌گیری تمدن اسلامی ایفا کرده است.

این مدرس حوزه و دانشگاه در ادامه با اشاره به وضعیت کنونی مساجد اظهار داشت: امروز بسیاری از مساجد به کارکردهای محدود آیینی تقلیل یافته‌اند و ارتباط آن‌ها با مسائل واقعی جامعه، نسل جوان و تحولات فکری زمانه کمرنگ شده است. مسجدی که نتواند محل گفت‌وگو و پاسخ‌گویی به پرسش‌های انسان معاصر باشد، به‌تدریج از زیست اجتماعی حذف می‌شود.

صالحی انتظار حقیقی در عصر غیبت را نیازمند آگاهی، کنش و پیوند اجتماعی دانست و تأکید کرد: مسجد می‌تواند پایگاه تبیین معارف دینی، پرورش نیروی انسانی مسئول و شکل‌دهی به کنش جمعی باشد، به شرط آنکه از قالب برنامه‌های تکراری خارج شده و دوباره به متن جامعه بازگردد.

وی خاطرنشان کرد: احیای نقش مسجد به معنای سیاسی‌سازی افراطی یا شعاری‌کردن دین نیست، بلکه بازتعریف جایگاه طبیعی آن است. مسجد، خانه خدا و خانه مردم است؛ فضایی برای اندیشیدن، همدلی، تصمیم‌سازی و تمرین زیست مهدوی.

در پایان، این پژوهشگر با تأکید بر اینکه انتظار ظهور بیش از آنکه در گفتار سنجیده شود، در کیفیت حیات جمعی نمود می‌یابد، گفت: اگر مسجد بتواند دوباره محل شکل‌گیری این حیات باشد، از بنایی خاموش به نشانه‌ای زنده از جامعه‌ای آماده تبدیل خواهد شد. به گفته وی، راه تمدن نوین اسلامی نه از شعارهای بزرگ، بلکه از بازگشت آگاهانه و مسئولانه به مسجد آغاز می‌شود

لینک کوتاه: http://zanannews.ir/162135

بازگشت به ابتدای صفحه