خبرگزاری زنان ایران

به گزارش خبرگزاری زنان ایران - حمزه الیاس زاده : مرور سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی نشان می‌دهد زنان ایرانی در کنار ایفای نقش‌های خانوادگی، حضوری پررنگ‌تر در عرصه‌های علمی، اجتماعی، اقتصادی و ورزشی پیدا کرده‌اند؛ حضوری که از مشارکت در روزهای مبارزه و دفاع تا نقش‌آفرینی در دانشگاه‌ها، مدیریت اجتماعی و افتخارآفرینی‌های بین‌المللی امتداد یافته و همچنان در حال گسترش است.

زنان در انقلاب اسلامی ایران حضوری دوشادوش مردان داشته‌اند و تنها با نگاهی به تصاویر روزهای پیروزی انقلاب اسلامی ایران به خوبی مشارکت و تأثیرگذاری بانوان را در این عرصه می‌بینیم. زنان در عرصه‌های مختلف نه تنها کمتر از مردان در انقلاب اسلامی ایران مشارکت داشتند بلکه شاهد پیشرفت آنان در این راستا بودیم.

مبارزه برای استقلال و آزادی، دیدن شکنجه و مقاومت، پیروزی انقلاب اسلامی، تشکیل هسته‌های راه اندازی دولت و حکومت، شرکت در جنگ تحمیلی ۸ ساله و پشتیبانی از رزمندگان در پشت و صدر جبهه، حضور در بدنه دولت و مراکز علمی و آموزشی همچون دانشگاه‌ها، ارتقای سطح زندگی و زن اجتماعی بانوان و حالا ورود به عرصه های قهرمانی و ... از جمله مواردی است که از زنان ایرانی در روند انقلاب اسلامی نظاره گر بوده ایم. هر چند این روند جزئیات درخشانی دارد که نمی‌توان همه این موارد را در یک مطلب گنجاند اما بعضا به بخش کوچک اما روشنی از آن می‌توان هم اشاره کرد.

مصداق هایی که در بستر انقلاب اسلامی شکل گرفت اما هر روز بیشتر رشد و بالندگی آن را دیدیم. زن تا پیش از این در دوران پهلوی در یک پوسته جنسی محصور بود. کافی است نگاهی به سینمای معروف به «فیلم فارسی» در این دوران بیندازیم تا بهتر این نگاه ضعیف و ضد انسانی به زن را ببینیم.

پس از انقلاب اما این نگاه ها خصوصا در خود سینما نیز تغییر کرد و جایی که تا پیش از آن از وزن اجتماعی زن به شدت می‌کاست باعث شد که سطح اجتماعی بانوان با رشد و ارتقاء مهمی همراه شود. درواقع انقلاب اسلامی که تاکید بر باطن زن تا تن نمایی و جسم آن داشت کلید این تحولات شگرف بود. در این چارچوب، زنان به عنوان نیمی از جمعیت کشور و یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های اجتماعی، نقشی تعیین‌کننده در تحقق اهداف این مرحله جدید بر عهده دارند.

در ادامه همین روند، می‌توان به گسترش حضور زنان در عرصه‌های علمی و دانشگاهی اشاره کرد؛ جایی که طی دهه‌های اخیر سهم بانوان در ورود به دانشگاه‌ها و کسب مدارج علمی به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. امروز زنان ایرانی در رشته‌های مختلف از علوم پزشکی و مهندسی گرفته تا علوم انسانی و هنر، نقش پررنگی در تولید علم، پژوهش و آموزش ایفا می‌کنند و بسیاری از آنان در جایگاه استاد دانشگاه، پژوهشگر و مدیران علمی فعالیت دارند.

در حوزه بهداشت و درمان نیز حضور گسترده زنان پزشک، پرستار، ماما و کادر درمان، به‌ویژه در مناطق محروم، یکی از جلوه‌های مهم نقش‌آفرینی اجتماعی بانوان محسوب می‌شود؛ حضوری که در مقاطع بحرانی همچون جنگ تحمیلی، زلزله‌ها و همه‌گیری‌ها نیز به خوبی نمایان شده است.

در عرصه مدیریت اجتماعی و اجرایی نیز، هرچند هنوز چالش‌ها و فاصله‌هایی وجود دارد، اما روند حضور زنان در شوراهای شهر و روستا، مدیریت‌های میانی، نهادهای فرهنگی و سازمان‌های اجتماعی نشان‌دهنده افزایش مشارکت آنان در تصمیم‌سازی‌های اجتماعی است. همچنین شکل‌گیری و گسترش فعالیت‌های کارآفرینی زنان و حضور آنان در حوزه کسب‌وکارهای کوچک و متوسط، صنایع دستی، تولیدات خانگی و شرکت‌های دانش‌بنیان، نقش اقتصادی زنان را نیز پررنگ‌تر کرده است.

از سوی دیگر، در حوزه ورزش نیز زنان ایرانی توانسته‌اند در میادین بین‌المللی حضوری جدی داشته باشند و در رشته‌های مختلف افتخاراتی کسب کنند که نشان‌دهنده تغییر نگاه به توانمندی‌های بانوان در حوزه‌های رقابتی و حرفه‌ای است.

در مجموع، اگرچه مسیر پیش‌رو همچنان نیازمند رفع موانع، ارتقای فرصت‌های برابر و تقویت بسترهای فرهنگی و اقتصادی برای حضور مؤثرتر زنان است، اما تجربه سال‌های پس از انقلاب نشان می‌دهد که زنان ایرانی در بسیاری از عرصه‌ها توانسته‌اند ظرفیت‌های خود را آشکار کرده و به بخشی اثرگذار از حرکت اجتماعی و توسعه کشور تبدیل شوند؛ مسیری که همچنان در حال تکامل و گسترش است.

در این چارچوب، زنان به عنوان نیمی از جمعیت کشور و یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های اجتماعی، نقشی تعیین‌کننده در تحقق اهداف گام دوم انقلاب به عنوان مرحله‌ای جدید بر عهده دارند.

یکی از محورهای اصلی گام دوم، پیشرفت علمی و فناوری است؛ حوزه‌ای که زنان ایرانی در سال‌های اخیر حضور پررنگی در آن داشته‌اند. افزایش حضور بانوان در دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی، شرکت‌های دانش‌بنیان و حوزه‌های نوآوری نشان می‌دهد که مشارکت علمی زنان می‌تواند موتور محرک توسعه آینده کشور باشد.

در حوزه اقتصاد و تولید نیز، گام دوم انقلاب بر تقویت اقتصاد مقاوم و تولید داخلی تأکید دارد. در این زمینه، زنان می‌توانند با گسترش کارآفرینی، توسعه کسب‌وکارهای خرد و خانگی، حضور در صنایع خلاق، فعالیت در شرکت‌های نوپا و مشارکت در مدیریت اقتصادی خانواده و جامعه، نقش مؤثری در رشد اقتصادی ایفا کنند.

از سوی دیگر، یکی از مهم‌ترین عرصه‌های مشارکت زنان، حوزه فرهنگ و سبک زندگی است. زنان به عنوان محور خانواده و تربیت نسل آینده، نقشی اساسی در انتقال ارزش‌ها، تقویت هویت فرهنگی و تربیت نسلی فعال، امیدوار و مسئولیت‌پذیر دارند؛ نسلی که قرار است ادامه‌دهنده مسیر پیشرفت کشور باشد.

همچنین حضور زنان در فعالیت‌های اجتماعی، فرهنگی، رسانه‌ای و مدیریتی می‌تواند به افزایش سرمایه اجتماعی، تقویت امید عمومی و مشارکت مردم در حل مسائل کشور کمک کند. گام دوم انقلاب بیش از هر چیز بر نقش مردم در ساخت آینده تأکید دارد و در این میان، مشارکت آگاهانه و فعال زنان می‌تواند یکی از عوامل مهم موفقیت این مسیر باشد.

در مجموع، تحقق اهداف گام دوم بدون حضور مؤثر زنان در عرصه‌های علمی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی ممکن نیست و آینده کشور در گرو مشارکت گسترده‌تر نسل جوان، به‌ویژه زنان توانمند و تحصیل‌کرده‌ای است که می‌توانند در شکل‌دهی به ایران آینده نقش‌آفرین باشند. بنابراین آنچه در این حوزه نشان می دهد حضور زنان در ایران بعد از انقلاب نه تنها غیر برنامه ریزی شده و رها نبوده بلکه برای ارتقای آنان طراحی های مختلف صورت گرفته و راهبرد کشور نیز ارتقاء‌ همه جانبه زنان در فرهنگ ایرانی است.