خبرگزاری زنان ایران

به گزارش خبرگزاری زنان ایران - فاطمه السادات ناجي اظهار کرد: با توجه به اينکه در ماه رمضان افراد ناگزيرند در طول شب براي صرف سحري از خواب بيدار شوند، سپس دوباره مدتي استراحت کرده و پس از آن براي انجام امور روزانه و حضور در محل کار آماده شوند، بروز تغييراتي در ريتم شبانه‌روزي خواب امري طبيعي تلقي مي‌شود. با اين حال، زماني از اختلال سخن گفته مي‌شود که اين تغييرات منجر به بروز مشکل در عملکرد روزانه فرد شود؛ براي نمونه، فرد نتواند به‌موقع از خواب بيدار و در محل کار حاضر شود، در طول روز دچار خواب‌آلودگي و کسالت شود يا کارايي او به‌طور محسوسي کاهش يابد. در غير اين صورت، اين وضعيت به‌عنوان اختلال در نظر گرفته نمي‌شود و پديده‌اي موقتي است که پس از بازگشت الگوي خواب به حالت طبيعي، قابل اصلاح خواهد بود.
وي افزود: در اين زمينه دو نکته قابل طرح است؛ نخست آنکه در افراد عادي و کساني که سابقه مشکلات روانپزشکي ندارند، به‌طور معمول در صورت بروز اختلال موقتي در خواب، مشکل خاصي مشاهده نمي‌شود، اما در افرادي که مستعد اختلالات اضطرابي، افسردگي يا ساير اختلالات روانپزشکي هستند، کمبود خواب يا برهم خوردن نظم خواب مي‌تواند موجب تشديد علائم شود. به‌عنوان مثال، فردي که دچار اختلال اضطرابي است، در صورت به‌هم‌ريختگي خواب ممکن است افزايش اضطراب را تجربه کند؛ شدت اين وضعيت بسته به نوع مشکل پيشين متفاوت خواهد بود. با اين حال، در افراد فاقد زمينه روانپزشکي، چنين تغييراتي منجر به تشديد اختلال خاصي نمي‌شود.
متخصص روانپزشکي و عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشکي اصفهان بيان کرد: افرادي که به دليل افسردگي يا اختلال دوقطبي تحت درمان دارويي قرار دارند، به‌ويژه مبتلايان به اختلال دوقطبي يا افسردگي نوع دوقطبي، در صورت برهم خوردن خواب ممکن است با آغاز يک اپيزود خلقي و تشديد حاد بيماري مواجه شوند. از اين رو، به اين گروه توصيه مي‌شود داروهاي خود را به‌موقع مصرف کرده و برنامه خواب خود را به‌گونه‌اي تنظيم کنند که حداقل ميزان خواب مورد نياز را داشته باشند. بيشترين حساسيت در اين زمينه مربوط به همين گروه است.
ناجي افزود: به‌طور کلي، اگر افراد بتوانند کمبود خواب شبانه ناشي از بيداري براي سحر را در طول روز جبران کنند، با توجه به موقتي بودن اين وضعيت، مشکل خاصي از نظر سلامت روان ايجاد نمي‌شود، اما در افرادي که پيش‌تر دچار اختلالات روانپزشکي بوده و تحت درمان دارويي هستند و نيازمند خواب پيوسته‌اند؛ براي مثال در برخي انواع افسردگي که خواب پيوسته و حداکثر حدود هشت ساعت خواب شبانه توصيه مي‌شود، برهم خوردن خواب ممکن است به عود بيماري منجر شود. در چنين مواردي، بنا بر نظر پزشک، ممکن است به فرد توصيه شود که روزه نگيرد يا برنامه خواب خود را به‌گونه‌اي تنظيم کند که در صورت کمبود خواب شبانه، از طريق خواب صبحگاهي آن را جبران کرده و مجموع ساعات خواب کاهش نيابد.
وي با اشاره به نوع و تأثير موادغذايي مصرفي در اين ايام خاطرنشان کرد: از سوي ديگر، مصرف بيش از حد چاي، قهوه يا ساير مواد حاوي کافئين، از جمله شکلات تلخ، مي‌تواند موجب افزايش اضطراب، بي‌قراري و اختلال در خواب شود، بنابراين اگر افراد پس از افطار يا در وعده سحر به ميزان زياد چاي يا قهوه مصرف کنند، اين امر ممکن است کيفيت خواب بعدي را مختل کرده و سطح اضطراب را افزايش دهد. توصيه مي‌شود مصرف مواد کافئين‌دار در حد اعتدال باشد و دست‌کم دو تا سه ساعت پيش از زمان خواب از مصرف آن‌ها خودداري شود. پيشنهاد مي‌شود پس از ساعت هفت شب، مصرف چاي، قهوه و ساير مواد کافئين‌دار محدود شود، همچنين غذاهايي نظير فست‌فودها و خوراکي‌هاي حاوي ادويه‌هاي تند نيز مي‌توانند فرد را مستعد بي‌خوابي کرده و کيفيت خواب شبانه را کاهش دهند.
اين متخصص روانپزشکي و عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشکي اصفهان در پايان تصريح کرد: در افرادي که زمينه اختلالاتي مانند افسردگي و اضطراب دارند، کاهش کيفيت خواب ممکن است توانايي‌هاي شناختي مغز را تحت تأثير قرار دهد؛ براي مثال، فرد ممکن است به‌طور موقت دچار فراموشي شود يا براي به‌يادآوردن مطالب ناچار به صرف زمان و تمرکز بيشتري نسبت به گذشته باشد، همچنين ممکن است به دليل خستگي و کاهش انرژي روزانه، انجام فرايندهاي ذهني پيچيده براي او دشوارتر شود. با اين حال، در افراد فاقد اختلال روانپزشکي، اين وضعيت به‌عنوان يک اختلال محسوب نمي‌شود، اما چنانچه فرد احساس کند قادر به حضور مؤثر در محل کار نيست يا به دليل برهم خوردن خواب دچار خطاهاي مکرر در انجام وظايف روزمره شود، اين شرايط مي‌تواند مصداق اختلال تلقي شده و نيازمند مراجعه به روانپزشک يا روانشناس براي ارزيابي و درمان متناسب با نوع مشکل باشد.
ايسنا
انتهاي پيام/ن