خبرگزاری زنان ایران

به گزارش خبرگزاری زنان ایران - تبيين و روشنگري در زمينه‌ي معارف، احکام و فقه اسلام و حفظ اسلام از انحرافها و تحريف‌هايي که بر آن تحميل مي‌شد و زمينه‌سازي براي ايجاد جامعه‌ي الهي_ اسلامي تحت اداره‌ي حکومت علوي؛ دو وظيفه‌اي بود همه‌ي ائمه (عليهم‌السّلام) تا زمان غيبت امام دوازدهم، حضرت حجت (عليه السلام) به آنها اهتمام جدي داشته‌اند.

اما دوران امامت امام سجاد (عليه‌السلام) بعد از واقعه‌ي عاشورا، يکي از دورانهاي بسيار حساس تاريخ اسلام و نقطه عطفي بود که چون با اختناق، تحريم‌ و محدوديت‌‌هايي خاص براي شيعه همراه شده بود، عملياتي کردن دو وظيفه مهم راهبري و هدايت جامعه اسلامي را امري دشوار مي‌ساخت. امام سجاد (عليه‌السلام) با آسيب‌شناسي در جامعه‌ي خود، منشأ بخش مهمي از مشکلات دنياي اسلام را که منجر به وقوع حادثه‌ي عاشورا شده بود را در انحطاط و فساد اخلاقي حاکم در جامعه يافتند و بر همين اساس اولين برنامه‌ي عملياتي و حکومتي ايشان، پاکسازي اخلاقي و احياي جامعه بود: «بخش مهمّي از مشکلات اساسي دنياي اسلام که به فاجعه‌ي کربلا انجاميد، ناشي از انحطاط و فساد اخلاق مردم بود… يک ملّت وقتي منشأ همه‌ي مفاسد خواهد شد که اخلاق او خراب شود؛ اين را امام سجّاد عليه‌السلام در چهره‌ي جامعه‌ي اسلامي تفحّص کرد و کمر بست به اينکه اين چهره را از اين زشتي پاک کند و اخلاق را نيکو گرداند.» ????/??/??

دعا، سلاح مبارزه با حاکميت باطل

امام سجاد (عليه السلام) پيروان حقيقت و رهروان ولايت را با خزانه‌ي عظيمي از دعا آشنا و مکتب نيايش را پايه‌گذاري کردند و از آن به عنوان سلاحي براي مبارزه با حاکميت باطل و تعميق معارف الهي جريان حق بهره بردند.

صحيفه مبارکه سجاديه که به زبور آل محمد (صلي‌الله عليه و آله و سلم) نيز مشهور است، يکي از آثار مکتوب امام سجاد (عليه السلام) است که هر دعا در آن، حاوي يکي از مضامين عالي معارف اسلامي و قرآني است: «اين صحيفه‌ي سجاديه را اگر مطالعه کنيد و جنبه‌ي دعايي کلمات را نديده بگيريد، هر دعاي آن يک درس عالي از معارف اسلامي و قرآني است.» ????/??/?? و اگرچه در قالب دعا تنظيم شده، اما هر يک از آن دعاها عين حکمت الهي است: «امام سجّاد عليه‌السلام صحيفه‌ي سجّاديّه را به صورت دعا تنظيم فرموده و اصلاً دعا خوانده است، امّا اين کتاب پُر از معارف الهي و اسلامي است: توحيد خالص در صحيفه‌ي سجّاديّه است؛ نبوّت و عشق به مقام تقدّس نبيّ اسلام‌صلي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم در صحيفه‌ي سجّاديّه است؛ مثل بقيّه‌ي دعاهاي مأثور، معارف آفرينش در اين کتاب است. ... نه اينکه آن بزرگوار ــ امام سجّاد عليه‌السلام ــ نميخواسته دعا کند و دعا را پوشش قرار داده است؛ نه، دعا ميکرده، مناجات ميکرده و با خدا حرف ميزده است، منتها انساني که قلبش با خدا و با معارف الهي آشنا است، حرف زدنش هم اين‌گونه است؛ حکمت از او سرريز ميشود و دعاي او هم عين حکمت است.» ????/??/??

صحيفه سجاديه، تالي تلو قرآن و نهج‌البلاغه

«صحيفه کامله سجاديه، نمونه کامل قرآن صاعد است... کتاب شريفي است که سبک بيان معارف الهيه اصحاب معرفت را چون سبک قرآن کريم بدون تکلف الفاظ در شيوه دعا و مناجات براي تشنگان معارف الهيه بيان مي‌کند. اين کتاب مقدس چون قرآن کريم سفره الهي است که در آن، همه گونه نعمت موجود است و هر کس به مقدار اشتهاي معنوي خود از آن استفاده مي‌کند. اين کتاب همچون قرآن الهي ادقِّ معارف غيبي که از تجليات الهي در ملک و ملکوت و جبروت و لاهوت و ما فوق آن حاصل مي‌شود در ذهن من و تو نيايد و دست طلبکاران از حقايق آن کوتاه است، به شيوه خاص خود قطراتي که از درياي بيکران عرفان خود مي‌چشاند و آنان را محو و نابود مي‌کند.» صحيفه امام، ج ??، ص???


يکي از دلايل اهميت انس با صحيفه سجاديه اين است که تک‌ تک جملات اين منظومه شريفه، برگرفته از مفاهيم عالي آيات قرآن است که انسان براي تعالي الي الله به آن محتاج است: «يک‌وقت شما قرآن ميخوانيد، خدا دارد با شما حرف ميزند؛ يک‌وقت دعا ميکنيد، شما داريد با خدا حرف ميزنيد. وقتي قرآن ميخوانيد، اين قرآنِ نازل است؛ يعني خداي متعال دارد با شما صحبت ميکند و حرف ميزند، حقايق را براي شما روشن ميکند، از بالا نازل ميشود؛ و وقتي شما دعا ميخوانيد، شما داريد با خدا حرف ميزنيد؛ اين صداي شما است که صعود پيدا ميکند.» ????/??/??

? آمنه عسکري منفرد