خبرگزاری زنان ایران

به گزارش خبرگزاری زنان ایران - اخيرا يک طرح نمايشي و البته پرهياهو به نام «من شهردارم» توسط شهرداري تهران در حال اجراست. اين طرح برخلاف آنچه تبليغ شده است، نه يک برنامه مشارکتي نوآورانه، بلکه جايگزين نمايشيِ فقدان نهادهاي واقعي مشارکت است. طرحي که فرم مشارکت را حفظ مي‌کند، اما محتوا، قدرت و معنا را از آن تهي مي‌سازد.
شهروند در اين طرح نه مسئله را تعريف مي‌کند، نه درباره اولويت‌ها چانه‌زني مي‌کند و نه امکان نظارت دارد؛ او صرفا ميان گزينه‌هايي رأي مي‌دهد که از پيش، در جايي بيرون از محله و خارج از اراده جمعي شهروندان طراحي شده‌اند.
هفته گذشته، اجراي دور چهارم «من شهردارم» با تبليغاتي گسترده و پرهزينه آغاز شد. آقاي زاکاني مدعي شده است که در دوره‌هاي قبلي، حدود دو ميليون نفر در اين طرح مشارکت کرده‌اند. اين ادعا اما با واکنش اعضاي شوراي شهر مواجه شده که شهرداري را به آمارسازي متهم کرده‌اند. پاسخ رسمي شهرداري، استناد به وجود «شماره موبايل شرکت‌کنندگان» بود؛ پاسخي که از يک واقعيت نگران‌کننده‌تر پرده برمي‌دارد.
بنا بر روايت‌هاي مکرر شهروندان، ثبت و گردآوري اين شماره‌ها نه حاصل مشارکت داوطلبانه، بلکه نتيجه اخذ اطلاعات شخصي است. در موارد متعددي، شماره‌تلفن افراد به بهانه‌هايي مانند بليت رايگان، خدمات سلامت مانند تست قند خون، يا ساير مشوق‌ها دريافت شده و سپس بدون رضايت آگاهانه، در سامانه «من شهردارم» ثبت شده است.
در واقع به جاي آنکه با يک مشارکت واقعي روبه‌رو باشيم، شاهد نوعي سازمان‌دهي پرهزينه براي استخراج و ثبت شماره‌هاي تلفن همراه مردم براي تکميل و ارائه آمار نجومي هستيم؛ حال آنکه خروجي کار کاملا پوچ و غيرمردمي است.
ابعاد مسئله زماني نگران‌کننده‌تر مي‌شود که پاي کودکان و مدارس به ميان مي‌آيد. گزارش‌هاي متعدد رسانه‌هاي شهري نشان مي‌دهد که شهرداري از طريق مدارس با وعده مسابقه و جايزه، دانش‌آموزان را وارد اين فرايند کرده و از آنان خواسته‌اند تا والدين خود را وادار کنند که در طرح «من شهردارم» ثبت‌نام کنند.کاري که هيچ ربط و نسبتي با آموزش شهروندي و مشارکت اجتماعي ندارد، بلکه سوءاستفاده‌اي آشکار از موقعيت نهادي مدرسه و خدشه به اعتبار آن نزد کودک و خانواده است؛ صرفا با هدف اينکه شهرداري بتواند آمار مورد نظر خود را توليد کند.
هم‌زمان، به گفته اعضاي شورا و فعالان حوزه مديريت شهري، کارکنان نواحي شهرداري نيز ناچار شده‌اند در معابر عمومي، با روش‌هايي خاص، مردم را به ثبت‌نام در اين طرح ترغيب کنند. به‌گونه‌اي که اين رفتار، نه‌تنها براي شهروندان، بلکه براي کارکنان شهرداري نيز تحقيرکننده و فرساينده شده است و آنها خود را به عنوان ابزار اجراي يک نمايش مشارکتي تقليل‌يافته مي‌بينند. از منظري جامعه‌شناسانه، پروژه «من شهردارم» نمونه کلاسيک يک مشارکت نمايشي و غيرواقعي است: مشارکتي از بالا، جهت‌دهي‌شده و بي‌خطر براي مديران. مشارکتي که به‌جاي توانمندسازي شهروند، او را به عدد، داده و نمودار تقليل مي‌دهد.
اما مسئله صرفا ناکارآمدي يک طرح نيست، بلکه اشکال اصلي در جايگزيني آگاهانه نهادهاي دموکراتيک با نمايش‌هاي پرهزينه است. وقتي مشارکت واقعي حذف مي‌شود، ناگزير بايد اداي آن را درآورد و «من شهردارم» دقيقا تصويري از همين ادا و اطوار است: پرزرق‌وبرق، هزينه‌بر و نهايتا تهي از معنا. مشارکتي که نه قدرت مي‌سازد، نه اعتماد و نه شهروند، بلکه فقط آمار توليد مي‌کند.
روزنامه شرق
انتهاي پيام/م