خبرگزاری زنان ایران

به گزارش خبرگزاری زنان ایران - از خوزستان، دکتر زهرا فخر روحاني طي يادداشتي در خصوص نقش افزايش جمعيت در اقتدار ملي، جمعيت را يکي از عناصر قدرت در هر کشور عنوان کرد و افزود: جمعيت عامل اعتلا و رشد فرهنگي اقتصادي است. اگر کشوري به سمت پيري جمعيت در حرکت باشد و تدابيري براي افزايش مواليد و جايگزين کردن نيروي جوان در نظر نگرفته باشد به زودي با مشکلات مختلفي مثل نياز به کار اتباع بيگانه براي توليد و رونق اقتصادي رو به رو خواهد شد.
همه کشورهاي دنيا با مسئله کاهش جمعيت مواجه هستند و در بسياري از کشورهاي اروپايي مي بينيم که اتباع بيگانه در آنها وجود دارند اما اين کاهش در کشور ما به صورت چاله جمعيتي اتفاق افتاده است به اين معنا که يک مرتبه با کاهش مواليد مواجه شده ايم.
آنچه در کشورهاي اروپايي حائز اهميت است اين است که بنيه اقتصادي اين کشورها بالاست. درست مثل کسي که به سنين پيري مي رسد اما پول و اندوخته خوبي دارد و مي تواند با اين ذخيره از نيروهاي جوان اطرافش کمک بگيرد اما ما به لحاظ اقتصادي هم وضعيت خوبي نداريم. حضور اتباع بيگانه براي توليد و رونق اقتصادي باعث ايجاد خرده فرهنگ هاي ناسالم و ناهنجاري هاي اخلاقي در اجتماع مي شود.
کنترل جمعيت در سال هاي گذشته زمينه ساز کند شدن رشد جمعيت و يکي از دغدغه هاي مسئولين نظام شد. متاسفانه فرهنگ کاهش جمعيت سال هاست در مراکز بهداشت و درمان ما از طريق رسانه ها و ساير مراکز ترويج و تبليغ مي شود و اين رويه به گونه قابل توجهي بين مردم شکل گرفت.
در 30 سال آينده 30 درصد از جمعيت کشورمان به سن پيري مي رسد بنابراين بايد امروز با برنامه، نرخ باروري را تعيين کرد. اين برنامه مي تواند به صورت ويژه در مدارس دخترانه و پسرانه ابتدايي ما يعني بچه هايي که مادراني در سنين باروري دارند اجرا شود. همينطور نسبت به نيروهاي شاغل در اجتماع بايد توصيه هاي مربوطه صورت پذيرد.
متاسفانه نرخ باروري در ايران روند نزولي دارد. رتبه باروري در کشورمان بيانگر سرعت و روند کاهشي باروريست يعني رشد جمعيت حتي در حد رشد جانشيني نيست به اين معنا که به ازاي کساني که از دنيا مي روند به همان اندازه متولد نداريم که جايگزين شود.
متاسفانه پنجره جمعيتي در کشور ما بسته شده و در حال حاضر موضوعي به نام افزايش جمعيت نداريم. بلوغ اقتصادي در جامعه ما به سختي صورت گرفته و اين موضوع ناشي از عملکرد نهادهاي اقتصادي جامعه است. دستيابي به بلوغ اجتماعي هم تا حدودي با مشکل مواجه شده چرا که انسان ها براي فرايندي مثل تحصيل، بايد سربازي را طي کنند و اين، بلوغ اجتماعي را به تاخير مي اندازد در نتيجه جوان ما خيلي دير به سمت ازدواج حرکت مي کند يعني ما هم بلوغ اقتصادي نداريم و هم بلوغ اجتماعي با تاخير اتفاق مي افتد در نتيجه جوان ما سن باروري را متاسفانه از دست مي دهد.
افزايش جمعيت با بحث کيفيت زندگي رابطه معکوس پيدا کرده است يعني مسئله فرزندآوري در کشور ما بيش از اينکه يک علت اقتصادي داشته باشد متاسفانه به يک سبک زندگي و فرهنگ تبديل شده است. خانواده هايي که شرايط اقتصادي بهتري دارند کمتر به فرزندآوري روي مي آورند. همچنين نيازهاي ثانويه اين خانواده هايعني نيازمندي هاي لوکس و لاکچري آنقدر زيادتر از نيازهاي اوليه آنهاست که افزايش مواليد براي اين خانواده ها را تحت الشعاع قرار مي دهد.
امروزه در فرهنگ ما، فرزند به عنوان بار تلقي مي شود نه يار. يعني ما در سبک زندگي مان فرزندانمان را تا سن 30 سال و حتي بيشتر از آن حمايت مالي مي کنيم در حاليکه در گذشته فرزندي که به سن بلوغ و جواني مي رسيد بازوي خانواده بود و به داد آن مي رسيد اما پدر و مادر در سبک زندگي موجود تا انتها از بچه ها حفاظت و دستگيري مي کنند.
جامعه اي که بتواند پنج نياز اوليه اعضاي خود از جمله خوراک، پوشاک و مسکن را برآورده کند و اعضاي آن دغدغه برآورده کردن نيازهاي اوليه فرزندانشان مثل آموزش، بهداشت و درمان، اشتغال و مسکن را نداشته باشند چنين جامعه اي جمعيت متناسبي دارد و با داشتن اين ساختارها مي تواند تفکر افزايش مواليد را داشته باشد در غير اين صورت جامعه آن جنبه مزاحمت و بار تلقي مي شود.
متاسفانه بايد گفت که کاهش جمعيت در کشور ما تا 30 سال آينده همچنان ادامه دارد و هر يک درصد رشد جمعيت نيازمند سه درصد رشد اقتصادي است. نرخ باروري در شهرها 7/1 و در روستا 2/2 دهم شده و علاوه بر اين نرخ باروري در خانواده هايي که موقعيت اقتصادي پايين تري دارند بالاتر است يعني نرخ باروري در کشور ما با شرايط اقتصادي رابطه عکس دارد.
نرخ باروري در خانواده هاي با وضعيت اقتصادي بالا 14/1 ، در خانواده هاي متوسط8/1 و در خانواده هاي با شرايط مالي ضعيف 3/2 دهم است. رشد جمعيت مستلزم رشد اقتصاديست اما در عين حال آمارها نشان مي دهد در کشور ما نشات گرفته از عامل فرهنگي مي باشد. به هر حال ادامه اين روند کاهشي باعث مي شود که کشور با چالش هايي روبه رو گردد.
اينکه افراد متمول از فرزندآوري شانه خالي مي کنند يا تمايل نشان نمي دهنديکي از مسائلي است که نشان مي دهد که اين الگوي پيوند زناشويي و ساختار و ترکيب خانواده با سبک زندگي ما ايراني ها آميخته شده است.
گذار سن ازدواج از ساختار سنتي به مدرن تغييراتي را به وجود آورد. متاسفانه سن ازدواج همچنان رو به کاهش است. ميانگين سن ازدواج در مردان بالاتر از زن هاست. آخرين آمار سازمان ثبت احوال در سال 98 نشان مي دهد که ميانگين ازدواج دخترها 24 سال و 3 ماه بوده و اين آمار براي پسران 29 سال و 2 ماه است.
گرچه در حال حاضر در ايران پنجره جمعيتي جمعيت جوان را نشان مي دهد اما از اين فرصت بايد به عنوان يک فرصت طلايي استفاده کرد. بايد به فکر ورود به ميانسالي و پيري باشيم و سياست هاي جمعيتي را جدي بگيريم تا ضمن استفاده از نيروي جوان کشور به عنوان يک فرصت، براي زمان ميانسالي جمعيت هم برنامه ريزي مناسب انجام شود.
انتهاي پيام/*