|
|
|
شهر زیرزمینی "اویی"؛ شاهکار دفاعی ایرانیان باستان |
|
|
|
سفر به اعماق ۱۸ متری زمین در نوشآباد، شهری زیرزمینی با قدمتی ۱۵۰۰ ساله که بهعنوان پناهگاهی هوشمندانه در دوران ناامنی ساخته شد و امروز یکی از شگفتیهای تاریخی ایران به شمار میرود. |
|
|
نفیسه کشاورز - دوربین خبرگزاری امروز به اعماق ۱۸ متری زمین رفت؛ به دل شهری از دیار کویر. وقتی جاده کاشان ـ اردستان را پیمایش میکنید، به خروجی شهر سفید و نوشآباد یا انوشآباد میرسید؛ شهری که نام آن را برگرفته از انوشیروان میدانند و با اسم رمز «اویی» شناخته میشود. شهری زنده و پویا با مردمی مهربان، زیرک و دوراندیش. این شهر در دوران حملات و ناامنیهای ناشی از یورش ایلخانیان و سلجوقیان، به دلیل قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم، نیازمند تدبیری ویژه بود.
پناهگاهی توسط مغنیهای شهر، با مهندسی ناب، حدود هزار و پانصد سال پیش ساخته شد. این شهر زیرزمینی به دلیل شرایط و طراحی خاص خود توانایی نگهداری مردم را تا ده روز داشت. اتاقهایی کوچک و بزرگ برای خانوادهها، فضاهای اضطراری و چاههای ورود و خروج که به صورت کانالهایی بلند و باریک طراحی شده بودند و با ایجاد جای پا و دست، امکان رفتوآمد و فرار را فراهم میکردند. اما پرسش اینجاست که با حجم خاک استخراجشده چه میکردند؟ مردم برای این موضوع نیز تدبیر داشتند و با خاک حاصل از حفاری، مناری زیبا ساختند. همچنین برای جلوگیری از ورود جنگاوران، با وجود قدبلند بودن مردم منطقه، راهروها کوتاه و تنگ طراحی شده بود تا مهاجمان نتوانند با سلاح عبور کنند و بهراحتی با آنها مقابله شود.
در نهایت باید گفت دشمنان وقتی وارد شهر میشدند، با فضایی زنده و جاری، غذاهای در حال پخت اما شهری خالی از سکنه روبهرو میشدند. اگر هم کسی ورودیها را پیدا میکرد، در همان پایین کارش پایان مییافت. مهاجمان تصور میکردند با شهری ارواحگونه مواجه هستند و بهدلیل رعب و وحشت ایجادشده، شهر را ترک میکردند. سپس مردم دوباره به زندگی عادی بازمیگشتند و شهر از غارت و کشتار در امان میماند. گفته میشود مردم برای این شهر رمز «اویی» را انتخاب کرده بودند؛ برخی آن را مرتبط با «او» به معنای آب میدانند و برخی دیگر آن را برگرفته از گویش محلی و نحوه خطاب کردن یکدیگر.
این شهر تا پیش از دوره قاجاریه بهعنوان پناهگاه استفاده میشد. در دوره قاجار و همزمان با دوران صلح، با احداث آبانباری بزرگ برای ذخیره چندینساله آب، کاربری آن گسترش یافت. جنس سازه آبانبار که از نمک ساروج بود، استحکام بنا را حتی در مجاورت آب افزایش میداد. در تاریخ معاصر این شهر توسط اهالی منطقه دوباره کشف و بازسازی شد. شهر زیرزمینی دارای سه طبقه بوده که طبقه میانی برای اسکان از امنیت و شرایط مناسبتری برخوردار بوده است.
اینجا ایران است؛ جایی که مغنیان آن ۱۵۰۰ سال پیش، بدون امکانات امروزی، با نوعی دکترین استراتژیک، شهری با استانداردهای دفاعی و پدافند غیرعامل بنا کردند؛ در حالی که در همان دوران بسیاری از مناطق جهان هنوز فاقد چنین ساختارهای تمدنی بودند. این تنها گوشهای از تدبیر، هوش و زیرکی تاریخ ایران است؛ میراثی که هر ایرانی میتواند به آن افتخار کند.
انتهای پیام/* |