|
|
|
صحیفه سجادیه میراث تربیتی امام سجاد علیهالسلام برای خانواده |
|
|
|
صحیفه سجادیه، مجموعهای بینظیر از دعاهای امام سجاد علیهالسلام، تنها یک کتاب نیایش نیست بلکه یک نظام تربیتی و اخلاقی برای خانوادهها است که در آن والدین میآموزند با دعا و مراقبت معنوی فرزندان و همسران خود را در مسیر ایمان و اخلاق هدایت کنند این کتاب با فرازهای دقیق درباره رشد فرزند، حفاظت خانواده و استحکام پیوندهای خانوادگی، راهنمایی عملی برای تربیت نسلهای آینده ارائه میدهد و بزرگان دین آن را گنجینهای بیهمتا در انتقال معارف اخلاقی و معنوی میدانند |
|
|
صحیفه سجادیه مجموعهای از ۵۴ دعا از حضرت امام زینالعابدین علیهالسلام است که بیش از یک کتاب دعا دربردارنده معارف عمیق توحیدی اخلاقی و تربیتی است این اثر در طول تاریخ منبعی بیمانند برای فهم سلوک انسانی و رابطه انسان با خدا و اجتماع بوده است این کتاب در میان پیروان اهل بیت علیهالسلام بسیار مورد توجه قرار گرفته و اندیشمندان اسلامی نیز آن را منبعی ناب برای زندگی معرفی کردهاند
در بخشهای از صحیفه سجادیه دعایی وجود دارد که به معنای واقعی پرورش فرزند و تربیت خانوادگی را به صورت دعا و نیایش برای والدین بیان میکند که به آن دعای بیستوپنجم شناخته میشود در این دعا امام علیهالسلام از خداوند درخواست میکند فرزندانش را با عمر طولانی صالح و نیکوکار گرداند و آنان را برای او مایه خیر و پشتوانه قرار دهد و همچنین رشد جسمانی روحی و اخلاقی آنان را بخواهد این دعا دقیقاً میگوید خداوند عمر فرزندان را طولانی گردان و آنان را برای من صالح ساز و مرا به وجود آنان بهرهمند و کامروا کن و آنان را نیکوکاران و پرهیزگاران قرار ده و آنان را مطیع فرمان خودت قرار ده و دوستدار دوستانت و دشمن دشمنانت گردان این فراز نشان میدهد که امام علیهالسلام رشد فرزند در حوزه دین اخلاق و تربیت را مهمترین بخش دعا قرار داده است.
دعای بیستوپنجم نشان میدهد تربیت فرزند فقط عبادت فردی نیست بلکه نیایش والدین برای هدایت فرزندان برای بندگی خدا و رشد اخلاقی آنان است که بتوانند در خانواده و جامعه نقش سازنده ایفا کنند و همچنین در همان دعا امام علیهالسلام میخواهد فرزندانش در امور روحی و جسمی سالم و نیرومند شوند و ذهن و دل آنان آگاه و مؤمن به حق باشد.
اندیشمندان اسلامی نیز درباره اهمیت صحیفه سجادیه سخنان قابل توجهی دارند محمد طنطاوی مفتی اسکندریه پس از دریافت نسخهای از صحیفه آن را کتابی یگانه خوانده است که شامل علوم و حکمتهایی است که در سایر منابع یافت نمیشود و فهم آن میتواند راهنمایی برای زندگی انسان باشد این نظر نشان میدهد که صحیفه سجادیه ابزار معنوی تربیتی و اخلاقی برای همه ابعاد زندگی است و فقط مناجات فردی نیست.
صحیفه سجادیه به تعبیر برخی محققان تاریخنگار انجیل اهل بیت و اخت القرآن نام گرفته است این تعبیرات نشان میدهد که این متن جایگاهی والا در میان منابع اسلامی دارد و باید مورد تدبر علمی و معنوی قرار گیرد این تأکید بزرگان نشان میدهد که معرفت الهی از طریق دعا و نیایش هم قابل انتقال است و صحیفه سجادیه ابزاری مؤثر برای این منظور است.
از منظر تربیتی صحیفه سجادیه عضویت در خانواده را به معنای دعای متقابل برای اعضای خانه تعریف میکند نه صرفاً انجام رفتارهای ظاهری در نمونههای دیگر دعاها امام علیهالسلام برای والدین خود نیز دعا کرده است در دعای بیستوچهارم آن حضرت از خداوند میخواهد والدینش را مشمول کرامت و برکات الهی قرار دهد و به او الهام دهد تا بداند چه حقوقی بر عهده دارد و بتواند عمل کند این فراز نشان میدهد که اهتمام به ارتباط اخلاقی و تربیتی در خانواده از دید امام علیهالسلام بسیار مهم است.
در جمعبندی میتوان گفت صحیفه سجادیه نه تنها متن دعا است بلکه نظامی تربیتی و خانوادگی است که میتواند به والدین بیاموزد با دعا برای فرزندانشان آنان را در راه اخلاق ایمان و معرفت هدایت کنند صحیفه سجادیه فضایی برای پرورش معنوی و اخلاقی در خانواده فراهم میکند که در آن اعضا به جای تکیه صرف بر روشهای رفتاری به رابطه قلبی با خدا و عمیق شدن در مفاهیم الهی متکی هستند این رویکرد میتواند به شکلگیری خانوادهای مستحکم منجر شود که تربیت در آن بر اساس ایمان و معنویت شکل میگیرد نه فقط رفتار ظاهرین.
منابع
-صحیفه سجادیه — مقاله معرفی و تحلیل معارف
توضیح درباره جایگاه صحیفه سجادیه و محتوای دعاها
منبع: سایت حجیت
-صحیفه سجادیه در کلام بزرگان
مجموعه نظرات و تعابیر بزرگان درباره اعتبار و مقام صحیفه سجادیه
منبع: مرکز تعلیمات اسلامی واشنگتن (بر اساس جمعآوری کلام علمای بزرگ)
-خبرگزاری تسنیم - صحیفه سجادیه انجیل اهل بیت است — گفتوگو با حجتالاسلام احمد عابدی
توضیح درباره اهمیت تاریخی و حدیثی صحیفه سجادیه و نسخههای ثانویه
-خبرگزاری مهر - دعای پنجم صحیفه سجادیه — تحلیل و توصیه علمی
تحلیل موضوعات صحیفه سجادیه و اهمیت آن در تثبیت معنویت و معرفت
-هدانا- درک و معرفی صحیفه سجادیه از منظر معارف اسلامی
توضیح درباره معارف و نقش تربیتی صحیفه
-هدانا- صحیفه سجادیه در نگاه اندیشمندان
نگاه تحلیلی و علمی نسبت به صحیفه سجادیه و معارف آن |