|
|
|
از قهرهای طولانی تا طلاق زودرس| چگونه یک گفتوگوی درست، زندگی مشترک را نجات میدهد |
|
|
|
در سالهای اخیر، افزایش چشمگیر طلاق در سال اول ازدواج، به یکی از دغدغههای اصلی حوزه خانواده تبدیل شده است. بررسیها نشان میدهد که نبود مهارت گفتوگو و ناتوانی زوجین در بیان سالم احساسات و خواستهها، از مهمترین عوامل بروز اختلافات زودهنگام است. برای واکاوی دقیقتر این مسئله و ارائه راهکارهای کاربردی، به گفتوگو با سرکار خانم احمدی، کارشناس روانشناسی خانواده نشسته ایم |
|
|
این گفتوگو تلاش دارد نگاه تخصصی و درعینحال عملیاتی به مسئله فقدان مهارت گفتوگو و آثار آن بر طلاقهای سال اول ازدواج داشته باشد.
فقدان مهارت گفتوگو، شایعترین ریشه طلاقهای سال اول
احمدی در ابتدای گفتوگو با اشاره به آمار طلاقهای سال اول زندگی گفت: بخشی از این طلاقها نه بهخاطر مسائل پیچیده، بلکه بهخاطر ناتوانی در گفتوگوی صحیح است. زوجها معمولاً بلد نیستند درباره مسائل ساده، محترمانه و روشن صحبت کنند و همین ناتوانی، بهتدریج اختلافهای کوچک را به بحران تبدیل میکند.
او ادامه داد: وقتی از نداشتن مهارت گفتوگو صحبت میکنیم منظور فقط حرفزدن نیست. گفتوگو یعنی توانایی بیان شفاف احساسات، گوشدادن فعال، کنترل هیجانات هنگام تعارض و رسیدن به توافق. بسیاری از زوجهای جوان بهخاطر نداشتن این چهار مهارت، در همان ماههای اول رابطه را دچار تنش میکنند.
ایشان درباره نوع اختلافهای رایج سال اول گفت: بیشتر اختلافها درباره موضوعات ساده است؛ مثل تقسیم کارها، مسائل مالی، رفتوآمدها یا حد و مرز رابطه با خانوادهها. اما چون گفتوگوی اصولی وجود ندارد، سوءبرداشتها زیاد میشود و همین سوءبرداشتها تبدیل به کینههای کوچک و فاصله عاطفی میگردد.
او افزود: در پروندههای طلاقی که بررسی کردهام، ناتوانی در گفتوگو یا آغازگر اختلاف بوده یا شدتدهنده آن. مشکل اصلی معمولاً موضوعات بیرونی نیست، مشکل این است که زوج بلد نیستند درباره مشکل حرف بزنند.
به گفته او:اگر مکالمات مدام ناتمام میماند، دلخوریها سریع ایجاد میشود، گفتوگوها به دعوا میکشد، یا یکی از طرفین سکوت و قهر را جایگزین صحبت میکند، اینها نشانه ضعف جدی در مهارت گفتوگوست و باید فوراً آموزش ببینند.
وی درباره ریشه این ناتوانی گفت:بسیاری از زوجها در خانوادههایی بزرگ شدهاند که در آن یا کسی احساساتش را بیان نمیکرد یا تعارضها با فریاد و تنش حل میشد. این الگوها وارد زندگی مشترک میشود. از طرف دیگر، سبک زندگی دیجیتال هم باعث شده نسل جدید کمتر تمرین گفتوگوی چهرهبهچهره داشته باشد.
او ادامه داد:شبکههای اجتماعی سرعت تعامل را بالا برده اما عمق ارتباط را کم کرده است. نسلی داریم که در پیامدادن فعال است ولی در گفتوگوی واقعی دچار ناتوانی است.
احمدی گفت: زنان معمولاً احساسمحور و مردان راهحلمحورند. اگر زوجین این تفاوت طبیعی را ندانند، زن احساسِ نشنیدهشدن پیدا میکند و مرد احساسِ تحت فشار بودن. زنان از کمبود گفتوگو آسیب عاطفی میبینند و مردان از فشار هیجانی و سوءتفاهمهای مداوم.
او افزود: وقتی مهارت گفتوگو وجود ندارد، زوجها معمولاً فریاد میزنند، قهرهای طولانی میکنند، سکوتهای آزاردهنده دارند یا با طعنه و کنایه رابطه را فرسوده میکنند. این رفتارها مثل موریانه به جان رابطه میافتد.
احمدی ادامه داد: بیان نشدن احساسات، باعث انباشتهشدن هیجان میشود و این انباشت یا با انفجار هیجانی بیرون میریزد یا رابطه را کاملاً سرد میکند.
او توضیح داد: حتی اختلافهای مالی، دخالتهای خانوادگی یا مسائل شغلی اگر در فضایی بدون گفتوگو مطرح شوند، به سرعت به بحران تبدیل میشوند. مشکل خود موضوع نیست؛ مشکل ناتوانی در گفتوگو درباره آن است.
احمدی درباره راهکارهای کاربردی گفت: اولین گام، یادگیری شنیدن است، یعنی گوش دادن بدون قطعکردن و بدون دفاع. دومین گام، بیان احساسات با جملات “من” بهجای “تو”. سومین گام، گفتوگو در زمان آرامش، نه وسط تنش.
او سه تکنیک ساده معرفی کرد:
۱. گفتن “من ناراحتم چون …” بهجای “تو همیشه …”.
۲. توافق روی زمان مشخص برای صحبت درباره موضوعات حساس.
۳. خلاصهکردن حرفهای طرف مقابل قبل از پاسخ برای جلوگیری از سوءبرداشت.
به گفته او: در شرایطی که یکنفر میخواهد حرف بزند دیگری مقاومت میکند نباید فشار آورد. قدمها باید کوچک باشد. فردی که اهل گفتوگوست باید الگوی رفتاری باشد؛ آرام، منصف و شفاف. رفتار درست، همسر را کمکم همراه میکند
احمدی در پایان گفت:اگر بخواهم یک بسته پیشنهادی کوتاه برای کاهش طلاق سال اول ازدواج بدهم، شامل سه رکن اصلی است:
۱. آموزش مهارت گفتوگو قبل از ازدواج،
۲. مراجعه زوجین به مشاور در سال اول،
۳. ترویج فرهنگ گفتوگو در خانوادهها.
اگر این سه رکن جدی گرفته شود، بسیاری از طلاقهای سال اول هرگز رخ نخواهد داد.
خبرنگار رقیه اسدی - شهرستان سرچهان استان فارس |