|
|
|
نگاهي بر عنوان صله رحم در سيره امام رضا(ع) |
|
|
|
صله رحم در سيره امام رئوف(ع) از جايگاه ويژهاي برخوردار است و براي آن آداب و آثاري نيز ذکر شده است. در اين گفتوگو سعي شده تا گوشهاي از تأکيدات ايشان در باب صله رحم بيان شود. |
|
|
از بوشهر؛ صله رحم يکي از آداب موکد در دين اسلام است و آثار و برکاتي در زندگي انسان دارد که همواره در آيات و روايات متعددي به آن سفارش شده است، ضمن تبريک ميلاد حضرت رضا(ع)، اين امام رئوف نيز در سيره خود به اهميت و جايگاه صله رحم اشاره فراوان داشته است؛ جايگاه صله رحم در سيره امام رضا(ع) موضوعي است که مريم مزارعي، کارشناس ديني و مبلغ حوزه علميه در گفتوگويي به آن اشاره کرده است.
جايگاه صله رحم در سيره امام رضا عليه السلام را تبيين کنيد.
خداوند بزرگ و بلند مرتبه در آيه ي ?? سوره ي بقره مي فرمايند و ياد کن هنگامي را که از بني اسرائيل پيمان گرفتيم که جز خدا را نپرستيد و به پدر و مادر و خويشان و.... نيکي کنيد. نظير اين آيه، آيات ديگر نيز وجود دارد که بر اين امر تاکيد فراوان دارد اما با مرور بر سيره امام رضا عليه اسلام نيز به اهميت اين موضوع ميتوان اشاره کرد. در روايتي از ايشان نقل شده است که: خدا سه چيز را قرين سه چيز ساخت به نماز و زکات فرمان داد؛ پس هر کس زکات نپردازد نمازش پذيرفته نيست و به شکر خدا و پدر و مادر امر کرد؛ پس هر کس شکر پدر و مادر را به جا نياورد، شکر خدا نکرده است و به تقواي الهي و صله رحم فرمان داد، پس هر کس صله رحم نکند، تقواي الهي را رعايت نکرده است.
مصاديق و شيوه هاي صله ي رحم در سيره ي امام هشتم(ع) کدام است؟ لطفاً توضيح دهيد.
صله رحم فقط به معناي رفتن به خانه ي بستگان نيست؛ بلکه مصاديق فراواني دارد که مصداق کاملش اين است که پيش از ديگران نياز بستگان را بر طرف و آنان را خوشحال کنيم.
از طرفي مرز صله رحم به بستگان خوب و با ايمان محدود نمي شود بلکه وظيفهاي اخلاقي و الهي است. از اين رو چنانچه پدر و مادر و ديگر خويشاوندان مومن نيز نباشند احترامشان لازم و بر رفع نيازهاي آنان تاکيد شده است لکن اين ارتباط تا جايي است که به ديگر احکام دين آسيبي نرسد. باتوجه به گسترهي پيوند خويشاوندي از يک سو و ناتواني انسانها در رعايت آن با همهي خويشاوندان از سوي ديگر، در آيات و روايات به رعايت ترتيب در پيوند خويشاوندي توجه شده است. برپايه ي روايات ياد شده مراتب صله ي رحم به شرح زير است:
?- پدر و مادر و از ميان ايشان مادر مقدم است.
?- برادران و خواهران
?- ديگر اقوام نسبي (عموها، عمه ها)
?- بستگان نسبي (دامادها و ...)
احسان و احترام به والدين به عنوان اولين اولويت هاي صله ي رحم است اين امر چنان مهم است که حتي شرک آنان مانع احسان به آنان نيست و حق مادر به قدري گسترده و مهم است که حتي از حق پدر برتر است تا جايي که امام رضا عليه السلام در تقدم ايشان به مادر فرمود: بدان که حق مادر عازم ترين حقوق و واجب ترين آن است زيرا او به گونه اي فرزند را حمل کرد که هيچ کس ديگري را چنين حمل نمي کند.
آثار دنيوي و اخروي صله ي رحم در سيره و روش امام رضا(ع) به چه شکل بيان شده است؟
صله ي رحم نزد خداي سبحان چنان مهم است که آن را از جهت پاداش، سريع ترين عبادت قرار داده و افزون بر پاداش اخروي، پاداش دنيوي و زودهنگام براي آن مقرر داشته است.
امام رضا عليه السلام ميفرمايند: خدا تقواي الهي را با صله ي رحم همراه ساخت پس هر کس صله ي رحم نکند تقواي الهي ندارد؛ در نتيجه ديگر اعمال نيکش پذيرفته نيست و کار او پيامدهاي دنيوي و اخروي سختي خواهد داشت.
آثار قطع صله ي رحم را بيان بفرماييد؟
الف) امام رضا«ع» ميفرمايد: بدترين مردم از نظر اقتصادي کسي است که به ديگران در معاش خود، معاش ندهد و مردم در پرتو او زندگي نکنند.
ب) بخل، امام رضا (ع): بخيل از غذاي مردم نمي خورد تا مردم از غذاي او نخورند.
ج) خشمگين شدن خداوند، امام رضا (ع) فرمودند: هر که فقير مسلماني را ملاقات کند و بر او بدانگونه که بر غني سلام مي کند، سلام نکند، خداوند در روز قيامت
در حالي که بر او خشمگين است ملاقات خواهد کرد.
آيا در سيره امام رضا(ع) علل کمرنگ شدن صله رحم و عوامل آن آسيب شناسي شده است؟ لطفاً به اختصار توضيح دهيد.
يکي از دلايلي که امروز صله ي رحم کمرنگ شده اشتغال بيش از حد در امور دنيوي است. در حالي که در حديثي از امام رضا(ع) نقل شده: بکوشيد که زمانتان را به چهار بخش تقسيم کنيد: زماني براي مناجات با خدا، زماني براي تأمين معاش، زماني براي معاشرت با برادران ومعتمداني که عيب هايتان را به شما مي شناسانند و در دل شما را دوست دارند و ساعتي براي کسب لذت هاي حلال.
پس معاشرت با برادران ديني طبق اين حديث که در باب صله رحم است نبايد فراموش شود چرا که ديدار آنان منشأ رزق مادي و معنوي است.
انتهاي پيام/* |