کد خبر: 145177 تاريخ انتشار: 1401/11/24 - 16:09
آيا راست مغزي و چپ مغزي حقيقت دارد؟
نيمکره چپ و راست مغز عملکردهاي متفاوتي را کنترل ميکنند. اگرچه شواهد مبني بر اينکه آنها ميتوانند به طور خاص رفتار و شخصيت را تعيين کنند، محدود است.
نيمکره چپ و راست مغز عملکردهاي متفاوتي را کنترل ميکنند. اگرچه شواهد مبني بر اينکه آنها ميتوانند به طور خاص رفتار و شخصيت را تعيين کنند، محدود است.
برخي بر اين باورند که افراد راستمغز يا چپمغز هستند و اين امر تعيينکننده نحوه تفکر و رفتار فرد است. براي اينکه درمورد عملکردها و خصوصيات مغز راست و چپ بيشتر بدانيد، ادامه مطلب را مطالعه کنيد.
مغز چگونه کار ميکند؟
مغز ارگان پيچيدهاي است که تمام فرايندهاي بدني ازقبيل تفکر، ادراک حسي و عمل فيزيکي را کنترل ميکند. مغز انسان با اينکه بهطور متوسط فقط سه پوند (???? کيلوگرم) وزن دارد، داراي ??? ميليارد نورون و ??? تريليون اتصال عصبي است.
نورونها پيامرسانهاي اطلاعاتي هستند که از تکانههاي الکتريکي و شيميايي براي انتقال اطلاعات در سراسر سيستم عصبي مرکزي (CNS) استفاده ميکنند. مغز اطلاعاتي را که ازطريق شبکه عصبي خود دريافت ميکند، پردازش ميکند و سيگنالهايي را به تمام قسمتهاي بدن بهمنظور کنترل عملکردهاي بدن و پاسخ به محرکها ارسال ميکند.
نيمکره چپ و نيمکره راست مغز
مديکال نيوز تودي مينويسد، سمت چپ و راست مغز عملکردهاي متفاوتي دارند و فرايندهاي مختلفي را کنترل ميکنند. هر نيمه از مغز شامل شش لوب مختلف است. نيمکره چپ مغز در درجه اول مسئول گفتار و تفکر انتزاعي است و همچنين سمت راست بدن را کنترل ميکند. نيمکره راست مغز مسئول پردازش تصوير، تفکر فضايي و حرکت سمت راست بدن است. سمت راست و چپ مغز ازطريق رشتههاي عصبي به هم متصل ميشوند. در مغز سالم، دو سمت با هم ارتباط برقرار ميکنند. اگرچه نيازي نيست که حتما دو نيمکره مغز با هم ارتباط داشته باشند. اگر فردي دچار آسيبي شود که دو نيمکره مغز او را از هم جدا کند، باز هم ميتواند عملکرد نسبتاً طبيعي داشته باشد.
تئوري چپمغز و راستمغز
در دهه ????، راجر ولکات اسپري، دانشمند زيستشناسي عصب پيشنهاد کرد که در همه افراد يک نيمه از مغز غالبتر است و شخصيت، افکار و رفتار آنها را تعيين ميکند.
به علت عملکردهاي متفاوت دو نيمکره مغز، اين ايده که افراد ميتوانند راستمغز و چپمغز باشند، وسوسهانگيز است. براساس اين تئوري منسوخ، افراد چپمغز تحليلگرا، منطقي، جزئينگر و واقعيتگرا هستند، در کار با اعداد توانايي بيشتري دارند و بيشتر با کلمات فکر ميکنند. طبق اين تئوري، افراد راستمغز بيشتر خلاق، داراي تفکر آزاد، کلنگر و شهودي هستند و به کمک تصاوير فکر ميکنند.
پژوهشها چه ميگويند؟
پژوهشها نشان ميدهد که تئوري راستمغز و چپمغز درست نيست. درحاليکه بخشهاي خاصي از مغز بر پردازش وظايف ذهني مختلف تسلط دارد. معمولاً هيچ سمتي از مغز بهطورکلي غالب نيست.
مطالعهاي از سال ???? تصاوير سهبعدي مغز بيش از هزار نفر را ارزيابي کرد. پژوهشگران با استفاده از اسکنر MRI فعاليت نيمکرههاي راست و چپ مغز را اندازهگيري کردند. نتايج نشان داد که هر فرد از هر دو نيمکره مغز استفاده ميکند و بهنظر نميرسد يک سمت مغز غالب باشد.
بااينحال، فعاليت مغز هر فرد بسته به وظيفهاي که انجام ميدهد، متفاوت است. براي مثال مروري که سال ???? منتشر شد، نشان ميدهد که اگرچه دو سمت مغز براي درک کامل ضروري هستند، سمت چپ مغز در پردازش زبان نيروي غالب است.
ويژگيها و وظايف نيمکره راست و نيمکره چپ مغز
اگرچه افراد بهخوبي در گروههاي راستمغز يا چپمغز قرار نميگيرند، تفاوتهايي در عملکردهاي هر نيمکره از مغز وجود دارد. تفاوت در عملکرد نيمکرههاي چپ و راست مغز در موارد زير وجود دارد:
عواطف:
درحاليکه مغز براي پردازش و توليد پاسخهاي عاطفي از چندين ناحيه استفاده ميکند، سمت راست مغز در اين پردازشها غالب است. اين امر براي همه عواطف صدق ميکند.
زبان:
مغز چپ در توليد گفتار فعالتر از مغز راست است. در بيشتر افراد، دو ناحيه اصلي زبان که به نام ناحيه بروکا و ناحيه ورنيکه شناخته ميشوند، در سمت چپ قرار دارند.
دست غالب (چپدستي و راستدستي): افراد راستدست و چپدست بهطور متفاوتي از نيمکرههاي راست و چپ مغزشان استفاده ميکنند. براي مثال، فرد چپدست براي کارهاي دستي از مغز راست خود استفاده ميکند و بالعکس. چنين عدم تقارنهايي حتي ميتواند قبل از تولد ايجاد شود. براي مثال، برخي کودکان حتي از ?? هفتگي تمايل دارند که شست راست يا چپ خود را بمکند.
آيا تسلط نيمکره بين افراد متفاوت است؟
مغز همه به شکل يکسان کار نميکند. برخي افراد ممکن است زبان را عمدتاً در سمت چپ مغز پردازش کنند، درحاليکه برخي ديگر ممکن است اين کار را در سمت راست يا بهطور متقارن در کل نيمکرهها انجام دهند.
مطالعه بزرگي که سال ???? منتشر شد، نشان داد که افراد چپ دست در مقايسه با افراد راست دست، معمولاً از سمت متفاوت مغز خود براي حافظه کاري، زبان، بينايي و کنترل دست استفاده ميکنند. پژوهشگران همچنين دريافتند که افراد چپ دست معمولاً ماده خاکستري بيشتري در سمت راست مغز خود دارند. اين امر ممکن است به آن دليل باشد که سمت راست مغز، دست چپ غالب را کنترل ميکند.
نکاتي براي کمک به تيزهوشي
فعاليتهاي تحريککننده ذهن: فعال ماندن و مشارکت در فعاليتهاي تحريککننده ذهن ميتواند به بهبود حافظه و عملکرد شناختي کمک کند
مديتيشن:
شواهد رو به افزايشي وجود دارد که مديتيشن ميتواند به کاهش زوال شناختي مرتبط با سن کمک کند.
ورزش:
پژوهشها نشان ميدهند که ورزش منظم ميتواند حافظه رويدادي را در افراد مسن بهبود دهد.
خواب:
طبق مطالعهاي که سال ???? منتشر شد، خواب خيلي کم يا خيلي زياد با زوال شناختي سريعتر در بزرگسالان ارتباط دارد.
بازيهاي محرک ذهن:
مطالعات نشان ميدهند که استفاده منظم از پازلهاي اعداد و ديگر بازيهاي تحريککننده ذهن ميتواند در افراد بالاي ?? سال عملکرد شناختي را بهبود دهد.
رژيم غذايي:
داشتن رژيم غذايي سالم و متعادل راه ساده و مؤثري براي کند کردن زوال شناختي ناشي از پيري است.
خلاصه
مغز عضوي پيچيده با بخشها و عملکردهاي زيادي است. سمت راست و سمت چپ مغز متفاوت عمل ميکنند و مسئول فرايندهاي بدني متفاوت هستند. تقسيمبندي اين فرايندها ميتواند بين افراد متفاوت باشد. براي مثال، در بيشتر افراد راستدست، سمت چپ مغز در درجه اول مسئول زبان و ارتباط است. درحاليکه اين مورد در افراد چپدست کمتر ديده ميشود. درحاليکه دو نيمه مغز عملکردهاي متفاوتي دارند، نيمکرههاي مغز بهطور خاص تعيينکننده شخصيت و رفتار افراد نيستند.
پرسشهاي متداول
آيا هر نيمکره از مغز بهطور متفاوتي بر شخصيت اثر دارد؟
درحاليکه دو نيمکره از مغز حوزههاي خاص خود را دارند، آنطور که در گذشته تصور ميشد، روي شخصيت تاثيري ندارند. شما نميتوانيد خود را راستمغز يا چپمغز بخوانيد، اما صفات شخصيتي همچنان بهطور منحصربهفردي بخشي از مغز شما هستند.
آيا تست هاي نيمکره مغز ارزش علمي دارند؟
درحاليکه تستهاي نيمکره مغز يا تست چپ مغزي و راست مغزي محبوبيت گستردهاي دارند، اين تستها بيشتر ترجيحات شخصي را نشان ميدهند تا آناتومي عصبي و بيشتر براي سرگرمي مفيد هستند. پژوهشها نشان دادهاند که هر دو سمت مغز در جريان وظايف خلاقانه و کمّي در تعامل با هم کار ميکنند.
زوميت
انتهاي پيام/م